De meeste stuitpijn en stuitklachten zijn te verhelpen door een gespecialiseerd fysiotherapeut

Waar mijn behandelaanpak op neerkomt is het spanning verminderen in het systeem zodat het zelfgenezend vermogen weer vrij zijn werk kan doen en de klachten zich op kunnen lossen. Daarbij werk ik lokaal, regionaal en algemeen en met mechanische technieken voor de spieren en gewrichten en met aandacht voor psycho-emotionele en energetische aspecten die de klachten in stand houden en het natuurlijk herstel in de weg staan.
Wil je een afspraak maken of zoek je een gespecialiseerd therapeut, zie daarvoor de pagina Afspraak Maken.
De behandeling bij mij
Op deze pagina probeer ik zo goed mogelijk uit te leggen wat ik voor je kan doen en hoe de behandelingen eruit zien. Het basis principe is dat ik op verschillende manieren en vanuit verschillende invalshoeken probeer meer vrijheid te creëren voor je stuit zodat de regio weer vrij en zonder spanning en beperkingen kan functioneren.

Daarvoor gebruik ik directe en indirecte methoden, allen van extern en waarbij je de kleding aan kunt houden, en benader ik de klachten vanuit een breed en holistisch perspectief. Meer over mijn behandelaanpak en de alternatieven vind je hier beneden.
Moeten elke stuitpijn meteen behandeld worden?
Bij acute klachten, dus pijn die er pas kort is, hoeft er doorgaand niet behandeld te worden. Net als bij bijvoorbeeld een verzwikte enkel, herstellen ook stuitklachten zich doorgaans snel en vanzelf. Het belangrijkste advies in de acute fase is de stuit te ontzien. Waar je bij een verzwikte enkel juist niet wil lopen en zoveel mogelijk wilt zitten, is rust voor een stuit het tegenovergestelde en is juist zitten en druk hetgeen je wilt vermijden, en eigenlijk alles wat pijn doet.
Aangezien zitten doorgaans het meest pijnlijk is, geeft het lichaam dat zelf ook al aan. Dus waar het kan, vervang zitten door liggen of staan. Dus kijk TV terwijl je ligt en werk als het kan staand en wandel naar de supermarkt in plaats van fietsen indien mogelijk. Sla een etentje, bioscoop- of theaterbezoek even over en spreek met een vriend of vriendin af om een wandeling te maken om bij te kletsen in plaats van op een terras af te spreken.
Helemaal niet zitten op een dag is vaak lastig. Op je knieën ‘zitten’ aan een tafel is een alternatief, maar dat is dat vaak al snel oncomfortabel voor de knieën. Zitten in de Japanse zit of diepe squat is ook ontlastend voor de stuit maar voor veel mensen niet haalbaar of lang vol te houden. Een stuitkussen kan je helpen om toch pijnvrij te kunnen zitten. Stuitkussens zijn er in vele vormen en maten en hebben een uitsparing aan de achterzijde waardoor er geen druk komt bij de pijnlijke regio. Welk kussen het beste bij jou past, is heel persoonlijk. Voor de ene voelt een wat zachter kussen beter, voor de ander juist een wat stevigere variant. Meer over stuitkussens vind je op de pagina Tips.

Het Nederlands Huisarts Genootschap heeft in 2026 zelfzorgadviezen voor mensen met stuitklachten uitgebracht. Bij de totstandkoming ervan heb ik de conceptversie gezien en van advies voorzien met collega’s. In de uiteindelijke versie is er vooral gekozen voor adviezen die bij klachten in andere lichaamsregio’s werken, maar vanuit ervaring met stuitpijn helaas vaak minder van toepassing zijn op stuitpijn.
Ontlasten van de regio door aangepast te zitten en in beweging blijven, is een advies dat ik hierboven al gaf en prima. Koelen kan in de heel acute fase wellicht wat verlichten maar aangezien de stuit vaak te diep ligt om daar met koude effect te hebben, is dat advies minder effectief. Warmte is na de acute fase vaak prettig om de spieren rond de stuit wat te ontspannen en doet weinig aan de klachten zelf, net als het advies pijnstillers. Daarmee is het denk ik belangrijk matig te zijn want het is belangrijk goed te kunnen voelen wat het lichaam nodig heeft om overbelasting van de acute klachten te voorkomen. Met sterke pijnstilling toch lang te gaan zitten vertraagt onvermijdelijk het herstel. Tot slot wordt er gesproken over aanpassing van voeding en het gebruik van laxeermiddelen om obstipatie en pijn bij het ontlasten te voorkomen. Een goed advies als er pijn bij ontlasting is maar dat is niet iets wat ik vaak hoor van patiënten.
De auteurs geven aan dat bij de totstandkoming van deze richtlijn geen wetenschappelijk bewijs gevonden is en voor acute stuitpijn is ook mij geen literatuur bekend. De literatuurlijst met slechts twee inhoudelijke referenties, verklaard echter de beperkte link van de adviezen met specifieke stuitpijn. In mijn ogen een gemiste kans.
Wanneer is raadzaam een arts of therapeut te raadplegen?
Als het natuurlijk herstel niet in staat is de klachten op te lossen, is het raadzaam hulp te zoeken. Zoals dat voor klachten elders in het lichaam ook geldt. Wanneer weet je of dat het geval is? Wanneer het herstel stagneert of de klachten worden erger, dan betekent het dat of de dagelijkse belasting niet voldoende omlaag gebracht is en dient de stuit meer ontzien te worden, of dat er iets aan de hand is wat het lichaam zelf vooralsnog niet kan oplossen. Kijk het gerust een aantal dagen aan en als er daarin geen verbetering plaatsvindt, kijk eens kritisch naar je leefstijl en of die zorgt voor voldoende ruimte voor herstel. Als de klachten ondanks het voldoende ontzien van de stuit niet afnemen na een paar dagen, dan is het goed een zorgverlener in te schakelen. Dit wil niet zeggen dat de klachten na een paar dagen weg hoeven te zijn, wel dat elke paar dagen er een duidelijk herstel zichtbaar moet zijn.
Wie raadpleeg je met stuitpijn? In elke discipline in de gezondheidszorg heeft maar een heel klein deel van de zorgverleners kennis en ervaring met stuitpijn. Voor een juiste diagnostiek, advies en behandeling, is het dus van belang een arts of therapeut te zoeken die er een specialisatie in heeft.
Van mijn patiënten krijg ik te horen dat een huisarts doorgaans aangeeft dat dit soort klachten nu eenmaal lang duren of dat er niets aan te doen is. Beide zijn niet juist. Dat klachten vaak langdurig aanwezig zijn voordat mensen bij me terecht komen heeft niet zozeer iets te maken met de aard van de klachten, maar het ontbreken van de juiste behandeling. Net zoals klachten in andere delen van het lichaam lang kunnen duren als ze geen adequate behandeling krijgen. En die behandeling is er wel degelijk, al zijn de meeste artsen en therapeuten daar niet van op de hoogte. De gemiddelde fysiotherapeut, manueel therapeut, chiropractor en zelfs bekkenfysiotherapeut, kan doorgaans weinig voor je doen bij stuitpijn. Een osteopaat heeft er vaak iets meer kijk op maar ontbeert ook vaak effectieve behandeltechnieken. Zoek dus naar een specialist en naast mij, zijn er meerdere in Nederland (zie de pagina Afspraak maken), al heeft niet iedereen evenveel ervaring met deze klacht.
Een bezoek aan het ziekenhuis is zelden nodig. Een doorverwijzing is nuttig bij verdacht op andere onderliggende problematiek zoals een tumor (wat zeer zeldzaam is en vrijwel altijd gepaard gaat met andere klachten zoals een onverklaarbaar gewichtsverlies, kanker in de voorgeschiedenis en nachtpijn). Vaak worden mensen ook doorverwezen voor een röntgenfoto. Deze levert zelden wat op, zeker met de klassieke standaard opnamen. Hetzelfde geldt voor een MRI of CT-scan. Zelfs als er een breuk is van de stuit, heeft een röntgenfoto in de acute fase weinig zin. Ongelofelijk maar waar staat de stuit in veel gevallen niet eens op de foto of scan, en als deze gebroken is dan is een operatie vrijwel nooit geïndiceerd en is het beleid net zoals bij andere stuitklachten het zoveel mogelijk ontzien en het lichaam de kans geven het te herstellen. Als er geen stevig trauma is geweest bij het ontstaan van de klachten, is er sowieso vrijwel geen kans op een fractuur.
Dus overweeg zelf of en waar je heen gaat. Een bezoek aan de huisarts levert vaak weinig op en schrijft doorgaans alleen pijnstillende medicatie voor. Een bezoek aan een niet gespecialiseerd therapeut heeft vaak ook weinig meerwaarde, een gespecialiseerd therapeut kan je echter vaak goed op weg helpen.
De behandelopties zijn divers


Meer verhalen van patiënten vind je onderaan deze pagina en op Zorgkaart Nederland.
Een holistische benadering bij stuitpijn

Stuitpijn gezien in een breder perspectief
In de traditionele Chinese geneeswijzen en filosofie hebben ze het over bij de bekkenregio over de lower dantian. Dit is de bron voor je levenskracht, je fysieke en mentale energie, je Chi. Dit is de basis van waaruit je energiehuishouding begint. Ook in de Chinese martial arts wordt veel aandacht geschonken aan deze regio omdat een goede balans hier ervoor zorgt dat je stevig staat, zowel fysiek als in het leven. In de Japanse tradities spreken ze voor deze regio van energie en creatiekracht over ‘hara’, en in de yogatradities is het bekken de ‘zetel van de prana’, wat zich ook laat vertalen als levensenergie.

Zoomen we wat meer in op specifiek de stuitregio dan valt die, toevallig of niet, samen met de plek van de eerste oftewel wortel-chakra. Deze staat voor veiligheid, je thuis voelen, jezelf neerzetten, er mogen zijn, gronden en contact maken met het aardse. De wortelchakra wijst omlaag, richting de aarde en daardoor is er de associatie met natuur, het aardse en dus materiële. Het wijst daarmee naar het tegenovergestelde van zweverig, wat juist gepaard gaat met een meer opwaartse beweging. Het gaat over fundament en refereert dan ook aan je eigen natuur en de basis waarop je rust. De eerste chakra moet een stabiele basis vormen voor de tweede chakra die staat voor creatiekracht.
Omdat het gerelateerd is aan je fundament, heeft het ook een sterke relatie met het thema veiligheid. Het is in je basis kunnen rusten en vertrouwen hebben; leven in plaats overleven, ervaren en zijn in plaats van denken en doen. Bij onveiligheid en angstgevoelens ontstaat er een dysbalans in de stuitregio. Het is een opslagplek voor niet verwerkte onveiligheidservaringen. Dat kan te maken hebben met je jeugd zoals een onveilige hechting, of aan trauma’s daar of in je latere leven. Vaak zie je dit terug in compensatoire gedragingen zoals controle zoeken, manipulatie en dominantie, allemaal vanuit een bepaalde angst proberen om veiligheid te creëren. Het leidt ook tot het continue maar bezig willen zijn en niet stil kunnen zitten. Het onvermogen om te kunnen zitten met stuitklachten is wellicht zelfs metaforisch voor het niet rustig op je kont kunnen zitten en jezelf verliezen in denken en doen. Stuitklachten kunnen zo een signaal van het lichaam zijn om te werken aan je fundament.
Dat continue maar bezig willen zijn en in het hoofd zitten, is ook vaak een uiting van het weg willen bewegen van ongemak. Dat kan (stuit)pijn zijn maar dus ook gevoelens van onveiligheid die we in deze veeleisende wereld allemaal wel kennen, of dus opgeslagen niet-verwerkte onveiligheidservaringen, wat dus verder gaat dan aan deze regio gerelateerde voorvallen zoals seksueel misbruik of grensoverschrijdende ervaringen. Onze biologische programmering is te zoeken naar prettige ervaringen en weg bewegen van onaangename ervaringen. In het geval van spanningen in de stuit en bekkenregio, uit deze neiging zich om naar ons hoofd of wellicht zelfs uit ons lijf weg te bewegen. Dat niet in contact zijn met het bekken leidt er niet alleen voor dat we minder goed kunnen voelen, want dat doen we met ons lichaam en daarin is vooral onze ‘gut feeling’ heel belangrijk, het zorgt er ook voor dat we minder in contact staan met klachten in deze regio en dus optimaal kunnen afstemmen en handelen naar wat we nodig hebben.
Hoe je dat doet is door de aandacht hierheen te brengen en zogenaamde grondingsoefeningen te doen. Dit zijn oefeningen om je meer in contact met je lichaam, je zelf en de aarde onder je te brengen en daar heb ik ook methoden voor. Onder audio in het menu vind je een uitgebreide oefening die hier onder meer aandacht voor heeft. Het verbinden met je eerste chakra samen gaat met het verbinden met jou en jouw natuur. Omdat we onderdeel zijn van de natuur betekent dit dat je begeven in de natuur ook heel heilzaam kan zijn. Voor al je klachten maar wellicht in het bijzonder klachten in je bekkengebied.
Omdat het voor veel mensen vaak wat abstract is om met energie en de chakra’s te werken, heb ik specifieke en down-to-earth oefeningen opgenomen voor iedereen die daar graag mee aan de slag wil. Deze vind je op de pagina Oefeningen.
Disclaimer: Ben je ervan bewust dat het brengen van de aandacht naar regio’s waar zich potentieel opgeslagen spanningen bevinden, ervoor kunnen zorgen voor dat er emoties vrijkomen. Als je dat ervaart dan is dat een goed teken, wanneer het te sterk en overweldigend is dan zoek de begeleiding van een gekwalificeerde coach of therapeut.
Hoe meer je je bekken en de energie in je bekken kunt voelen, hoe beter het daar gaat stromen en meer ontspannen de bekkenbodem wordt. Hoe beter je in je eigen basis kunt rusten, hoe veiliger je voelt.
Mocht je jezelf herkennen in bovenstaande en dat dit uitdagingen zijn voor je, dan kan dit wellicht duiden op een relatie met het ontstaan van en/of niet herstellen van je stuitklachten.

Een psycho-emotionele benadering van stuitpijn
Meer info over stuitklachten
Wil je meer info over stuitklachten en de behandeling ervan? Zie daarvoor de video’s die ik opgenomen heb en gepost heb op mijn sociale media (Instagram account DeStuittherapeut).
Je vindt ze ook hier op de website:
De behandelresultaten van fysiotherapie bij stuitpijn



De behandelresultaten waren nog beter en aantal behandelingen tot klachtenvrij nog lager bij de eerste honderd mensen die ik behandeld heb. Ondanks dat door de jaren heen steeds meer mensen met complexere en langdurigere klachten die vaak al op andere plekken zijn behandeld me hebben weten te vinden of naar me doorgestuurd worden vanuit de klinieken, zijn de resultaten van deze behandeling nog steeds beter dan de effecten in de reguliere medische aanpak door medicatie en operatie.