FAQ over stuitpijn – Veelgestelde vragen

De pijn kan lokaal blijven, maar ook uitstralen naar omliggende gebieden.

Stuitklachten kenmerken zich vaak door pijn bij zitten, opstaan en bij directe druk op de stuit. De klachten kunnen variëren van mild tot zeer beperkend in het dagelijks functioneren. Op de uitgebreide pagina over stuitpijn wordt dieper ingegaan op het ontstaan en het beloop van deze klachten.

Elke vorm van overbelasting in het lichaam gaat gepaard met een ontstekingsproces, en dat geldt ook voor de stuit. Deze ontsteking maakt deel uit van het natuurlijke herstelmechanisme van het lichaam. Het onderdrukken van ontsteking kan de pijn tijdelijk verminderen, maar lost het onderliggende probleem vaak niet op en kan het herstel zelfs vertragen. Bij de behandeling van stuitpijn is het daarom belangrijk om verder te kijken dan alleen het bestrijden van ontsteking. Meer daarover leg ik je graag uit op de pagina Behandeling.

Overbelasting kan ontstaan door een directe impact, zoals een val op de stuit, of door interne belasting, bijvoorbeeld tijdens of na een bevalling. Ook langdurig of verkeerd zitten, evenals veranderde omstandigheden zoals zwangerschap, kunnen bijdragen aan het ontstaan van klachten.

In veel gevallen is er echter geen duidelijke aanleiding te vinden. De onderliggende reden is dan meestal dat de stuit niet optimaal beweegt. Deze verminderde beweeglijkheid kan pijn veroorzaken, ook zonder zichtbare schade, en is datgene waar de fysiotherapeut zich op richt bij de behandeling van stuitpijn. Meer daarover vind je op deze pagina.

In de meeste gevallen ligt de oorzaak in het functioneren en de beweeglijkheid van de stuit en zelden in anatomische afwijkingen, breuken, tumoren of infecties. Zelfs wanneer er op beeldvorming iets afwijkends te zien lijkt, blijkt dit vaak niet de directe oorzaak van de pijn te zijn.

Daarom ligt de oplossing meestal in het beïnvloeden van het mechanisch functioneren. Waar artsen zich richten op structurele problemen en ziektebeelden, ligt de expertise van de fysiotherapeut en andere manueel werkende therapeuten juist bij het bewegend functioneren van de stuit. Specialisten op dit gebied zijn echter schaars en hier bij destuittherapeut.nl vind je eenvoudig een specialist op de pagina Afspraak Maken.

Bij het zitten wordt de stuit belast, wat pijn kan veroorzaken of verergeren. Zodra de zitpositie wordt verlaten, neemt de pijn vaak snel af, al kan het opstaan zelf juist gevoelig zijn. De exacte biomechanica hiervan wordt toegelicht in de informatieve video’s over stuitpijn en die vind je op deze pagina.

Een kneuzing ontstaat meestal door een impact of doordat de stuitgewrichtjes verzwikken, net zoals dat bij een verzwikte enkel gebeurt. Zowel bij een kneuzing als bij een breuk herstelt het lichaam in de meeste gevallen vanzelf, mits de omstandigheden voor herstel aanwezig zijn.

Aanvullend onderzoek zoals röntgenfoto’s heeft vaak weinig meerwaarde, omdat het behandelbeleid zelden verandert. Praktische tips om de stuit te ontzien in de acute fase en daarna vind je op de pagina met tips.

Stress beïnvloedt het hele lichaam, maar de regio rond de stuit is hier extra gevoelig voor. De bekkenbodemspieren behoren tot de eerste spieren die verhoogd gespannen raken bij stress en deze verhoogde spanning geeft directe trekkracht op de stuit en kan het functioneren verstoren, wat pijn veroorzaakt of in stand houdt.

Hier bij destuittherapeut.nl vind je oefeningen gericht op zowel ontspanning van de bekkenbodem, als ontspanning in het algeheel en zo doorbreek je de stress reactie in je lichaam. Je vindt ze op de pagina Oefeningen.

Denk hierbij aan tumoren of botinfecties. Bij dit soort aandoeningen zijn er meestal aanvullende signalen aanwezig, zoals onverklaarbaar gewichtsverlies, eerdere infecties of nachtelijke pijn. De pijn is dan ook vaak minder afhankelijk van houding of druk.

Het meedenken over het uitsluiten van ernstige oorzaken kan onderdeel zijn van het behandeltraject van je behandelend therapeut, maar de (huis)arts is hierin altijd de aangewezen expert.

Denk hierbij aan klachten die niet veranderen bij zitten, staan of liggen en samengaan met symptomen zoals koorts, nachtelijke pijn of onverklaarbaar gewichtsverlies. In zulke gevallen is het belangrijk altijd je arts te raadplegen.

Wanneer er sprake is van uitsluitend lokale stuitklachten die niet vanzelf herstellen ondanks goede omstandigheden, is er geen reden tot zorgen maar een beoordeling door een gespecialiseerde therapeut doorgaans de oplossing. Deze kun je vinden via de pagina Afspraak Maken.

Veel mensen krijgen te horen dat er niets aan stuitpijn te doen is, of blijven hangen in symptoombestrijding. Gespecialiseerde kennis over de behandeling van stuitpijn is schaars, zowel onder artsen als therapeuten, waardoor gerichte therapie vaak niet of pas laat wordt ingezet. Terwijl medicatie en operaties zelden nodig zijn, kan een gerichte behandeling van het functioneren van de stuit vaak wel degelijk verschil maken.

Zoek je een gespecialiseerd behandelaar? Bij Afspraak Maken vind je precies hoe en waar je zo iemand kunt vinden.

Dat betekent niet dat je de hele dag niets meer kunt doen, maar wel dat je bewuste keuzes maakt. Activiteiten waarbij je langdurig moet zitten of waarbij je weinig kunt variëren in houding, zijn vaak belastend. Zo is thuis eten of thuis een film kijken vaak prettiger dan uit eten gaan of naar de bioscoop, omdat je gemakkelijker kunt opstaan, bewegen of liggen.

Ook thuiswerken is meestal gunstiger dan werken op kantoor, omdat je vaker pauze kunt nemen en kunt afwisselen tussen staan, lopen en liggen. In de praktijk komt het er vaak op neer dat zitten zoveel mogelijk vermeden moet worden. Voor praktische tips en voorbeelden kun je terecht op de pagina’s met tips en bij de video’s.

Bewegen bevordert de doorbloeding, helpt de spanning in de bekkenbodem te reguleren en is gunstig voor het mentale welzijn. Krijg je na verloop van tijd pijn bij een bepaalde activiteit, zoals wandelen, dan is dat een signaal dat je toch je grens hebt overschreden. Houd bij waar die grens ligt en blijf bij een volgende activiteit net onder die belastingsduur.

Het respecteren van deze grenzen is een belangrijk onderdeel van het herstelproces bij stuitpijn en een belangrijk onderdeel van het behandelproces. Wil je gerichte tips en advies? Kijk vooral even op de pagina Tips of maak een afspraak.

Pijn is een signaal dat de belasting te groot is, zo ok bij de stuit, en langdurig zitten kan het herstel vertragen. Meer naar voren zitten of gebruikmaken van een stuitkussen kan de druk verminderen en tijdelijke verlichting geven. Toch blijft staan of liggen op de zijde of buik, waar mogelijk, meestal de beste keuze.

Wanneer pijnvrij zitten niet meer lukt, kan een gespecialiseerde behandelaar vaak helpen om het functioneren van de stuit te verbeteren. Zoek je een gespecialiseerd behandelaar dan kun je die vinden op de pagina Afspraak Maken.

Als fietsen pijn veroorzaakt tijdens of na afloop, is het verstandig dit te vermijden. Ook kunnen aanpassingen helpen zoals iets verder achterop het zadel zitten zodat de stuit minder belast wordt, of iets voorover zitten zoals op een racefiets. Let ook op hobbels en kuilen in de weg; probeer deze te vermijden of kom kort van het zadel af.

Zolang fietsen geen klachten oproept of verergert, is het doorgaans geen probleem en kan de beweging juist bijdragen aan herstel. Tips over hoe op je zadel te zitten en andere adviezen, vind je op de pagina Tips.

Beweging draagt bij aan soepelheid en doorbloeding, wat gunstig is voor het herstel. Wel is het belangrijk goed te luisteren naar de signalen van het lichaam. Sporten waarbij je zit, waarbij er valgevaar is of waarbij veel spanning op de bilspieren komt te staan, geven vaak klachten. Voorbeelden zijn roeien, kanoën, sit-ups, fietsen en zware krachtoefeningen zoals squats en leg press.

Andere vormen van beweging kunnen juist prettig zijn, afhankelijk van de persoonlijke situatie. Zo kan schoolslag bij zwemmen vervelend zijn terwijl een flipperbeweging goed gaat en kunnen sommige yogahoudingen verlichting geven terwijl andere juist belastend zijn. Bij twijfel is persoonlijk advies vaak helpend en daarvoor kun je natuurlijk altijd een afspraak maken hier bij destuittherapeut.nl en dat kan zelfs online.

Veel huisartsen en therapeuten hebben beperkte tot geen ervaring met stuitpijn. Een gespecialiseerde fysiotherapeut kan vaak sneller inzicht geven in de oorzaak en direct starten met een gerichte behandeling. Ook online consulten zijn mogelijk wanneer afstand een rol speelt. Onder Afspraak Maken vind je eenvoudig een gespecialiseerd therapeut.

Door pijnstilling wordt het alarmsignaal van het lichaam gedempt, waardoor het lastiger wordt om grenzen te voelen. Dat kan juist bijdragen aan overbelasting. Lichte pijnstilling kan soms helpen om beter te slapen of de dag door te komen, maar het is belangrijk deze niet te gebruiken om meer te gaan zitten of actiever te zijn dan de stuit aankan.

Pijnstillers zijn nooit volledig zonder bijwerkingen. Voor advies over medicatie is de arts de aangewezen persoon; gespecialiseerde fysiotherapie richt zich op het verbeteren van het functioneren van de stuit. Dat laatste is meer zoeken naar een onderliggende oorzaak en gaat verder dan symptoombestrijding en heeft daarom ook meer duurzame resultaten. Hoe dat werk lees je op de pagina Behandeling.

Bij klachten die korter dan twee maanden bestaan, herstelt het lichaam in meer dan 90% van de gevallen spontaan, zelfs wanneer er sprake is van een breuk. Voorwaarde is wel dat de stuit voldoende ontlast wordt en dat de pijn niet steeds opnieuw wordt opgewekt.

Wanneer het herstel stagneert, er geen verdere verbetering optreedt terwijl de omstandigheden voor herstel wel aanwezig zijn, is het verstandig om een gespecialiseerde behandelaar te raadplegen. Meer daarover vind je op de pagina Afspraak Maken.

Wanneer stuitklachten korter dan ongeveer twee maanden bestaan, herstelt het lichaam in 90–95% van de gevallen spontaan, zelfs wanneer er sprake is van een breuk. Zolang je duidelijke vooruitgang merkt en het gevoel hebt dat het herstel gaande is, kun je het beloop gerust even aankijken.

Stagneert het herstel, blijven de klachten gelijk of worden ze erger, dan is het verstandig om een gespecialiseerde professional te raadplegen. Op de pagina Afspraak Maken, vind je gemakkelijk hoe je een gespecialiseerd therapeut kan vinden.

Er bestaan gespecialiseerde artsen en therapeuten die zich richten op de behandeling van stuitklachten, vaak met goede resultaten. Dat vraagt wel specifieke kennis en ervaring, die niet binnen elke discipline vanzelfsprekend aanwezig is.

Meer informatie over gespecialiseerd therapeuten, vind je op de pagina Afspraak Maken.

Artsen kiezen vaak voor medicamenteuze behandeling of, in uitzonderlijke gevallen, een operatieve ingreep. Therapeuten richten zich vooral op het verbeteren van het functioneren en de beweeglijkheid van de stuit. Medische en therapeutische behandelingen kunnen elkaar aanvullen, maar zijn inhoudelijk verschillend van aard.

Omdat kennis over stuitpijn beperkt is, is slechts een klein deel van de artsen en therapeuten daadwerkelijk gespecialiseerd in de behandeling van stuitklachten. Via de pagina Afspraak Maken, vind je snel een gespecialiseerde therapeut.

In de meeste medische en paramedische opleidingen wordt nauwelijks aandacht besteed aan stuitpijn. Daarnaast is er weinig wetenschappelijk onderzoek, mede omdat er geen farmaceutisch of commercieel belang aan verbonden is. Hierdoor ontbreekt vaak de wetenschappelijke bevestiging van wat in de praktijk al lange tijd bekend is.

Hier bij destuittherapeut worden de behandelresultaten zorgvuldig bijgehouden en vertaald naar inzichtelijke gegevens. Je vindt ze bij de webpagina over Behandeling.

Hoewel wetenschappelijk onderzoek naar fysiotherapie bij stuitklachten nog beperkt is en financiering voor dit type onderzoek vaak ontbreekt, bestaat er al eeuwenlang empirisch bewijs dat gerichte behandeling goede resultaten kan geven. Zoek daarvoor echter wel een therapeut die gespecialiseerd is in stuitpijn want het overgrote deel van de artsen en therapeuten is niet opgeleid in de behandeling van stuitklachten.

Bij destuittherapeut worden de resultaten van de behandeling bijgehouden en blijkt dat minder dan 10% van de patiënten geen baat heeft bij de therapie en 80% volledig klachtenvrij wordt na behandeling. Informatie over een afspraak maken vind je op deze webpagina.

De fysiotherapeut en zelfs bekkenfysiotherapeut leert in zijn opleiding niets over stuitklachten. De gespecialiseerd therapeut heeft die kennis en vaardigheden wel en onderzoekt hoe de stuit beweegt en functioneert. Behandeling kan plaatsvinden via externe technieken of via interne benadering (intra-anaal). Ook wordt er vaak aandacht besteed aan de spanning en het functioneren van de bekkenbodemspieren, extern met oefeningen, dan wel met interne methoden bij de bekkenfysiotherapeut.

Binnen deze praktijk wordt uitsluitend gewerkt met milde, externe behandelmethoden die doorgaans pijnloos zijn, ook wanneer de stuit gevoelig is. Meer over hoe dat in zijn werk gaat en de resultaten ervan, vind je hier.

Dit gebeurt meestal met medicatie, vaak in de vorm van injecties met corticosteroïden. In enkele gevallen kan gekozen worden voor een tijdelijke of permanente blokkade van de zenuw. Een operatie waarbij de stuit wordt verwijderd, geldt als laatste redmiddel.

Op de informatiepagina over stuitpijn wordt dieper ingegaan op de gangbare behandelopties.

Injecties kunnen onaangenaam tot pijnlijk zijn, maar dit is meestal tijdelijk. Interne behandelingen zijn vaak alleen onaangenaam wanneer ontspanning ontbreekt of de behandelaar weinig ervaring heeft. Externe manuele technieken zijn doorgaans mild en nauwelijks pijnlijk, zelfs bij een pijnlijke stuit.

Hoe vervelend een behandeling is, hangt sterk samen met de gebruikte techniek en de vaardigheid van de behandelaar. Hier bij destuittherapeut is er een zeer ervaren behandelaar aanwezig.

Dat komt omdat het probleem meestal zit in de beweeglijkheid van de stuit en niet in de structuur. Beweeglijkheid is niet zichtbaar op statische beelden. Daarnaast staat de stuit soms niet volledig of niet goed afgebeeld op de beeldvorming, of wordt deze verkeerd geïnterpreteerd vanwege onervarenheid van de meeste artsen ten aanzien van de stuit.

Een klinisch onderzoek door een gespecialiseerde therapeut geeft vaak meer inzicht dan beeldvorming alleen en de gespecialiseerd therapeut kan de resultaten van de beeldvorming vaak beter duiden voor je. Wil je een afspraak maken, dan kan dat via het contactveld beneden of via de pagina Afspraak Maken.

Er bestaat een grote variatie in vorm, stand en lengte van de stuit, en een duidelijke norm ontbreekt. Afwijkingen kunnen al jarenlang aanwezig zijn zonder klachten te veroorzaken. Soms worden bevindingen benoemd om een verklaring te geven, terwijl de relatie met de pijn onzeker is, of de bevindingen helemaal niet zo afwijkend zijn of mogelijk juist een gevolg van de klachten.

Een gespecialiseerde beoordeling kan helpen om dit beter te duiden en een afspraak is snel gemaakt via het contactveld beneden.

Een meer voorwaartse of achterwaartse stand van de stuit kan een variatie zijn die niet samenhangt met de pijn en ook bij mensen zonder klachten voorkomen. Soms is een scheefstand naar voren of zijwaarts het gevolg van spierspanning in de bekkenbodem en verdwijnt deze vanzelf wanneer de pijn afneemt.

Wanneer de pijn verdwijnt zonder dat de stand verandert, is de stand waarschijnlijk niet relevant voor de klachten. Meer informatie over de anatomie en stand van de stuit vind je op de pagina stuitpijn.

Verschillen in vorm, lengte en zelfs het aantal botjes van de stuit zijn normaal. De vraag is altijd of een zichtbare misvorming daadwerkelijk samenhangt met de klachten en of de afwijkingen van de normaal er niet al veel langer zijn. Zonder een duidelijke impact is een misvorming zelden de oorzaak van stuitpijn.

Een echte breuk is zeldzaam en wordt vaak verward met een kneuzing van de botjes of verzwikking van de stuitgewrichten. Het belangrijkste advies is de stuit te ontlasten en pijn te vermijden zodat het herstel kan plaatsvinden. Fixatie van een breuk, zoals met gips in andere delen van het lichaam, is bij de stuit niet mogelijk.

Blijven klachten langer dan drie maanden bestaan, dan is beoordeling door een gespecialiseerde therapeut zinvol. Vaak is dan niet de breuk maar het niet optimaal functioneren van de gewrichten het probleem en dat kan vaak goed behandeld worden. Zoek je een gespecialiseerd therapeut? Op de pagina Afspraak Maken vind je er snel een.

Medicamenteuze of invasieve behandelingen en zelfs beeldvormend onderzoek, kunnen doorgaans niet. Therapeutische behandelingen daarentegen zijn vanwege de milde technieken veilig en goed toepasbaar tijdens de zwangerschap.

Hier bij de stuittherapeut heb ik zelfs specifieke scholing gevolgd voor het behandelen van patiënten tijdens de zwangerschap en een afspraak maken kan eenvoudig via het contactformulier beneden aan deze pagina.

Hier bij destuittherapeut melden zich regelmatig mensen die al eerdere behandelingen hebben gehad zonder of zonder blijvend resultaat, terwijl de klachten alsnog goed behandelbaar blijken. Dat komt doordat veel artsen en therapeuten tijdens hun opleiding weinig kennis en vaardigheden opdoen over stuitklachten.

Zelfs wanneer bekkenfysiotherapeuten of andere therapeuten die er een specifieke cursus in hebben gevolgd al behandeld hebben, of injecties geen effect hebben gehad, zijn klachten vaak nog oplosbaar. Er bestaat namelijk een groot verschil in ervaring tussen behandelaars. In Nederland is de groep echt gespecialiseerde therapeuten klein; een deel van hen is terug te vinden in verdiepende gesprekken en podcasts over stuitpijn.

Via het contactveld beneden of de pagina Afspraak maken vind je hier bij destuittherapeut.nl gegarandeerd een ervaren en gespecialiseerde therapeut.

Ondanks dat patiënten vaak te horen krijgen dat stuitpijn nu eenmaal lang duurt, herstellen acute klachten zich doorgaans binnen weken tot maanden. Belangrijk hierbij is dat de omstandigheden voor herstel aanwezig zijn; blijven belasten vertraagt het herstel, terwijl ontlasten ruimte geeft voor genezing.

Ook onder optimale omstandigheden blijft een kleine groep klachten houden. In dat geval kan gerichte behandeling vaak alsnog en snel tot herstel leiden. Daarvoor is wel de hulp van een gespecialiseerd therapeut nodig en die vind je eenvoudig via de pagina Afspraak Maken.

Dat betekent vooral het vermijden van langdurig zitten, fietsen en alle andere activiteiten die druk op de stuit geven en/of pijn veroorzaken. Gebruik van een speciaal stuitkussen, afwisselen van houding en meer staand werken kunnen verlichting geven.

Wanneer dit onvoldoende effect heeft, is gespecialiseerde behandeling aan te raden. Deze vind je eenvoudig via de pagina Afspraak Maken.

Stuitkussens hebben een uitsparing aan de achterzijde en er zijn zelfs speciale stoelen met zo’n uitsparing. Ringvormige kussens worden vaak aangeraden maar verhogen de druk op de stuit vaak en kunnen zo de klachten zelfs verergeren. Stuitkussens zijn er in veel varianten en vaak betaalbaar, zeker als je ze tweedehands koopt online.

Een overzicht van de verschillende kussens vind je in de video’s op deze webpagina.

Ondanks dat er genoeg trainers en therapeuten zijn die dat, vooral online, wel beweren, is de stuit zelf niet echt te oefenen. De problemen bij stuitpijn zitten meestal in het functioneren van de gewrichten en die zijn niet individueel te bewegen. De meeste oefeningen zijn gericht op de spanning in de omliggende spieren, met name de bekkenbodem, en creëren voorwaarden voor ontspanning en ondersteuning van herstel.

Voor tips en oefeningen verwijs ik je graag naar de pagina Oefeningen op deze website.

Wanneer de stuit weer goed functioneert, pakt het lichaam het herstel zelf op en blijven klachten meestal weg. Terugkeer van klachten komt slechts bij een kleine groep mensen voor, of als de behandeling alleen gericht is op het bestrijden van de symptomen zoals vaak het geval is met medicatie of alleen oefeningen voor de bekkenbodem.

Om de oorzaak te verhelpen is een behandelaar met een expertise voor stuitklachten belangrijk en die vind je via de pagina Afspraak Maken.